Hoàn thành thi công đập bê tông đầm lăn thủy điện Sơn La

Like và chia sẻ bài viết
Người ta vẫn nói, công trình thủy điện Sơn La là công trình của những kỷ lục: Công suất lớn nhất Đông Nam Á (2.400MW), đập bê tông đầm lăn lớn nhất Đông Nam Á (trên 3 triệu m3), thời gian thi công ngắn nhất, số lượng nhân công ít nhất so với công trình có công suất tương đương… Làm nên kỳ tích đấy một phần nhờ vào việc mạnh dạn đầu tư, sử dụng thành công những công nghệ, thiết bị tiên tiến, hiện đại như dây chuyền bê tông đầm lăn công suất lớn nhất thế giới 720m3/h, hệ thống cầu tháp 1.000 tấn, 500 tấn, cầu trục 560 tấn…


Sức mạnh của công nghệ

Hôm nay, công trình thủy điện Sơn La chính thức hoàn thành công tác thi công bê tông đầm lăn (RCC) tuyến đập với các thông số rộng đáy 120m, rộng đỉnh 10m, cao 138m, dài ngót nghét… một cây số. Đó đều là những thông số khổng lồ và sẽ không thể hoàn thành nếu tổng thầu - Tập đoàn Sông Đà không có sự mạnh dạn đầu tư dây chuyền bê tông đầm lăn (RCC). Dự án quan trọng, quyết định sự thành công của quá trình thi công thủy điện Sơn La này đã được giao cho Sông Đà 5. Ông Trần Văn Huyên - Tổng giám đốc Cty Sông Đà 5 - nhận định: Vào thời điểm đơn vị tiến hành đầu tư, cả nước đang trong giai đoạn khó khăn về kinh tế, bỏ 25 triệu USD để đầu tư dây chuyền RCC thực sự là một thách thức lớn. Ngay cả khi tính toán thiệt hơn, ngân hàng ưu tiên cho vay vốn để phục vụ thi công thủy điện Sơn La thì cũng không phải doanh nghiệp nào cũng dám đầu tư. Bằng kinh nghiệm của mình, Sông Đà 5 chấp nhận giảm lợi nhuận để đầu tư, bù lại đơn vị bước một bước lớn, tiến quân vào lĩnh vực công nghệ mới.

Khách quốc tế sang thăm quan, học tập tại công trường.

Theo ông Huyên, có nhiều yếu tố làm nên sự thành công của công tác đầu tư dây chuyền RCC. Yếu tố đầu tiên là Sông Đà 5 đã sáng suốt lựa chọn được công nghệ phù hợp, chọn được nhà thầu cung cấp thiết bị uy tín. Các thiết bị quan trọng của dây chuyền đều được nhập từ các nước G7. Nhà cung cấp thiết bị đã đưa chuyên gia của mình đến tận chân công trình hướng dẫn, chuyển giao công nghệ. Làm việc với họ, người Sông Đà được tiếp cận và học tập phong cách làm việc chuyên nghiệp, nghiêm túc, kỷ luật…


Một yếu tố đem đến thành công khác là Sông Đà 5 chuẩn bị tốt lực lượng. Liền một lúc đơn vị tuyển mới 120 kỹ sư từ các trường đại học Bách khoa Hà Nội, đại học Công nghiệp Thái Nguyên, khoa điện và cơ khí để đào tạo, bồi dưỡng tiếp và trở thành đội ngũ vận hành dây chuyền. “Họ có kiến thức kỹ thuật cơ bản được cung cấp từ nhà trường, lại tinh khôi như những tờ giấy trắng. Khi được tiếp cận với công nghệ hiện đại, làm việc ở công trường lớn hàng đầu Việt Nam, họ háo hức. Với tinh thần ham học hỏi, nhiệt huyết của tuổi trẻ, với trình độ tiếng Anh khá tốt, họ nhanh chóng tiếp thu được công nghệ” - ông Huyên nói.


Nhưng dù thế nào thì đây cũng là lần đầu tiên Sông Đà 5 tiếp cận với công nghệ hiện đại. Bộ máy từ lãnh đạo quản lý đến kỹ sư vận hành đều mới và trẻ nên không khỏi những khó khăn, lúng túng. Hơn thế, khối lượng bê tông RCC phải triển khai thi công quá lớn, đập rộng như sân bóng và cao, đường băng tải dài hơn 2 cây số, khi võng xuống, lúc dốc ngược lên cao hàng trăm mét. Tất cả đòi hỏi sự bố trí hợp lý sao cho bảo đảm bê tông RCC rời trạm trộn lạnh ở 180C đến hiện trường thì cũng ở nhiệt độ tối đa 220c… Hơn lúc nào, Sông Đà 5 phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, không ngừng học hỏi, khắc phục khó khăn. Nỗ lực của Sông Đà 5 đã được đền đáp xứng đáng. Dây chuyền RCC thủy điện Sơn La hoạt động ổn định, đạt công suất trung bình trong các tháng là 520.000m3/h và được tư vấn nước ngoài và Hội đồng đập cao thế giới đánh giá: Việt Nam đã vận hành dây chuyền RCC đạt được hiệu suất tương đương trình độ vận hành ở một nước sử dụng công nghệ tiên tiến.

Thi công trên mặt đập thủy điện Sơn La.

Sau thành công trên thủy điện Sơn La, giờ đây lãnh đạo Cty Sông Đà 5 có thể tự hào là đã kịp thời có chính sách “chiêu hiền đãi sỹ” để giữ những người trẻ, giỏi ở lại gắn bó với công trường. Sông Đà 5 càng tự hào là đã quy tụ được bộ máy nhân sự từ cán bộ quản lý, điều hành đến kỹ sư vận hành tinh nhuệ. Đó là vốn quý mà không phải đơn vị nào cũng may mắn có được.


Sức mạnh của ý chí và sự đoàn kết

Trong quy trình thi công đập RCC, mỗi đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Sông Đà đảm nhiệm một khâu. Nếu Cty Sông Đà 5 đảm nhiệm vai trò đầu tư dây chuyền, sản xuất bê tông RCC và vận chuyển bằng băng tải đến hiện trường thì Cty Sông Đà 7 thực hiện vai trò cung cấp đá, cát phối liệu cho đơn vị sản xuất bê tông, còn Cty Sông Đà 908 có nhiệm vụ tiếp nhận bê tông RCC thành phẩm rồi triển khai rải, đầm bê tông trên mặt đập. Giữa các khâu luôn cần sự phối hợp nhịp nhàng để bảo đảm bê tông được đổ liên tục theo yêu cầu kỹ thuật. Chẳng may vì một sự cố nào đó phải dừng thi công, bê tông đông cứng, nhà thầu không chỉ mất thời gian đánh xờm lại bề mặt bê tông trước khi đổ lớp bê tông mới mà còn bị thiệt hại hàng tỷ đồng. Chính vì vậy sự phối hợp ăn ý, hiệu quả giữa các nhà thầu luôn được đề cao.


Trở lại với vai trò của Cty Sông Đà 7 trên công trường thuỷ điện Sơn La. Bên cạnh khối công việc khổng lồ là thi công bê tông thường 3/6 tổ máy của công trình, 1/3 đập tràn, bê tông cửa nhận nước thì Sông Đà 7 còn phải đảm nhiệm cung cấp toàn bộ khối lượng cát, đá phục vụ dây chuyền sản xuất RCC. Để làm tốt nhiệm vụ của mình, Sông Đà 7 đã đầu tư liền một lúc 5 dây chuyền nghiền sàng đá, cát nhân tạo. Dây chuyền có công suất bé nhất cũng đã là 250.000m3/h và lớn nhất thì lên đến 650.000m3. Sông Đà 7 hiện là đơn vị sở hữu dây chuyền nghiền sàng đá lớn nhất Việt Nam (tính đến thời điểm hiện tại). Chuyện rằng, theo điều hành của công trường, ngay từ đầu năm 2007, Sông Đà 7 đã khẩn trương sản xuất và tích trữ. Đi từ đầu công trường đến cuối công trường, đâu đâu cũng thấy núi đá, núi cát. Ấy vậy mà chỉ vẻn vẹn trong vòng có mấy tháng, dây chuyên sản xuất RCC của Sông Đà 5 như thùng không đáy ngốn sạch nguyên liệu đầu vào. Thế mới nói, áp lực công việc đặt vào tay Sông Đà 7 không hề nhỏ.


Hệ thống trạm trộn bê tông đầm lăn (RCC) của hãng Liebherr (CHLB Đức).

Góp phần thành công của đập bê tông RCC thủy điện Sơn La không thể không kể đến vai trò to lớn của Cty Sông Đà 908. Anh Đinh Văn Đại - Phó giám đốc Sông Đà 908 - cho biết: Nhiệm vụ của đơn vị là san, rải và đầm bê tông RCC trên mặt đập. Theo quy trình kỹ thuật, Sông Đà 908 phải thi công 3 ca liên tục, 24/24h. Mỗi lớp bê tông RCC rải dày 35cm để rồi lu đầm dần xuống còn 30cm. Bề mặt đập rộng, nhà thầu phân chia thành nhiều khối. Khối này rải bê tông thì khối kia đầm. Điều kiện tiên quyết là sau 7 - 8 tiếng, phải kết thúc rải và đầm 1 lớp để tiếp tục rải được lớp kế tiếp. Nếu không sau 16 tiếng, bê tông sẽ liên kết, sinh nhiệt, tạo thành khe ấm giữa thân đập.


Theo anh Đại, khó khăn lớn nhất mà đơn vị phải đối diện là cường độ làm việc lớn. Khối lượng bê tông thi công mỗi ngày trung bình đạt 5.600 - 6.000m3, khi cao điểm có thể lên tới 8.000 m3/ngày. Để bảo đảm yêu cầu, Sông Đà 908 đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để đưa hơn chục máy đầm, máy ủi và ô tô hoạt động riêng trên mặt đập.


Một khó khăn khác là Sông Đà 908 phải khắc phục sự phụ thuộc vào thời tiết. Ngay cả khi nhiệt độ ngoài trời lên đến 400C thì bê tông RCC lạnh ra đến hiện trường vẫn phải được duy trì ở nhiệt độ 220C. Để làm được điều này, Sông Đà 908 đầu tư hệ thống phun sương hỗ trợ, giữ lạnh, tạo độ ẩm cần thiết cho bê tông. Đấy là ngày nắng. Còn vào ngày mưa, đơn vị phải tạm dừng thi công. Rất may là ở Mường La, mưa thường theo cơn. Cơn mưa dài nhất cũng chỉ hơn 1 tiếng đồng hồ. Mưa vừa dứt, Sông Đà 908 tất bật bơm hút khô nước, làm vệ sinh mặt đập rồi lại hối hả rải, đầm những lớp bê tông mới…


Cứ cần mẫn như thế, 600 lao động của Cty 908 chia thành 3 ca lặng lẽ làm việc dưới nắng - mưa, giữa cái nóng - cái lạnh cho đến khi đập cao dần, mặt đập nhỏ lại và đạt cao độ thiết kế.


Những ấn tượng nhỏ ở công trường lớn

Chuyện thi công bê tông RCC trên công trình thủy điện Sơn La chắc chắn còn nhiều nữa. Chúng tôi, những người ngoài cuộc cứ đến công trường vội vã rồi đi vội vã chỉ kịp nhặt nhanh những mẫu chuyện ngắn ngủi, chẳng thấm vào đâu. Thôi thì tôi kết thúc bài viết của mình bằng những chi tiết rất nhỏ vô tình ghi lại được. Đó là hình ảnh chị công nhân nhỏ bé bịt kín gương mặt trong chiếc khăn chống nắng nỗ lực néo thép tấm cốp - pha trên mặt đập lớn như sân bóng. Đó là hình ảnh anh công nhân bám cheo leo giữa các lớp đập chỉ để phun nước giữ ẩm cho bê tông. Đó là hình ảnh về chiếc xe tải mà theo tôi là kỳ quái bộn rộn “ăn” bê tông rồi hối hả vận chuyển, đổ xuống vị trí chỉ định trên mặt đập. Đó là hình ảnh hệ thống băng tải dài hàng cây số vắt trên không trung ở công trường mà một nhà nhiếp ảnh cứ khăng khăng giống như “một làn môi mềm hé cười”. Đó là hình ảnh về chiếc giấy mời nhân sự kiện thủy điện Sơn La đổ khối bê tông thứ 1 triệu mà ông Nguyễn Kim Tới - Giám đốc Ban điều hành tổng thầu Sông Đà - cất giữ cho riêng mình trong phòng khách của ông ở công trường.


Tôi biết, tất cả những câu chuyện, hình ảnh ghi lại chẳng thể đem đến một sự hình dung đầy đủ về quá trình thi công đập thủy điện lớn nhất Đông Nam Á - con đập được mệnh danh là kim tự tháp của lòng quả cảm! Chỉ biết rằng, bằng sức mạnh tổng lực của công nghệ, ý chí và sự đoàn kết của con người, đập bê tông RCC đã chính thức hoàn thành, góp phần quan trọng đưa công trình thủy điện Sơn La vào vận hành sớm hơn 2 năm so với dự kiến ban đầu.
Viết và chia sẻ bình luận: Like để cập nhật các bài viết qua facebook. Cảm ơn bạn đã ghé thăm, ủng hộ!

About Tứ Đoàn Ngọc

Đoàn Ngọc Tứ chào mừng bạn tới với website và cảm ơn bạn đã ủng hộ trang này.